Jałowiec i jego właściwości lecznicze

Źródło: Natalia W-B

Chociaż prawdziwe bogactwo roślin zielarskich mamy u stóp w miesiącach nieco cieplejszych, to również w Grudniu znajdziemy coś wartościowego. Do wartych uwagi, nie tylko ze względów zdrowotnych, ale również smakowych należy z pewnością jałowiec.

Jałowiec (Juniperus* communis) to krzew lub niewielkie drzewo z rodziny cyprysowatych.  Rośnie w Europie, Azji, a także Ameryce Północnej, więc teoretycznie, gdzie by nas nie poniosło mamy szanse na niego trafić. Jak sama nazwa wskazuje wymagania glebowe są niewielkie. Jeżeli macie na swoich posesjach jałowe gleby, a jak tradycja nakazuje wypadałoby zasadzić „drzewo” możecie wybrać właśnie jałowca – i to ładne i pożyteczne :).

Źródło: Natalia W-B

Do surowców leczniczych zaliczana jest tzw. szyszkojagoda. Możemy ją zbierać, gdy nabierze intensywnego, ciemnego koloru. Wszystkie szyszkojagody, to po prostu przekształcone kwiaty żeńskie (poprzez zapylenie). Substancje czynne, które w nich znajdziemy to m.in: olejek eteryczny (najwięcej alfa- i beta-pinen do 60%), garbniki, żywice, związki cukrowe, sole mineralne, goryczkajuniperyna*, a także kwasy, np.: mrówkowy, kawowy, jabłkowy, walerianowy. Owoc jałowca można wykorzystać w postaci świeżej lub wysuszyć go w temp. do 35 st. C

Jak wiele wartościowych roślin, tak i Jałowiec jest znany od wieków. Wykorzystywał go już choćby Hipokrates, więc historia lecznicza tych małych, niepozornych kuleczek sięga V w. p. n. e. Skoro przez tak długi czas nikt oficjalnie nie podważył ich skuteczności, to myślę że warto je poznać i polubić.

szyszkojagoda

Źródło: Natalia W-B

Właściwości lecznicze jałowca

Najczęściej jałowca używa się jako środka moczopędnego i żółciopędnego. Inne pozytywne działanie preparatów z szyszkojagody to m.in poprawienie perystaltyki jelit oraz działanie bakteriobójcze (olejek jałowcowy).

Jałowiec może okazać się pomocny, gdy pojawią się obrzęki wywołane zatrzymaniem wody w organizmie, czy często powracające zapalenie pęcherza moczowego. Okazuję się, że jałowiec radzi sobie z bakteriami odpornymi na antybiotyki.

Napar:

1 łyżkę rozdrobnionych** szyszkojagód zalać 1 szklanką wody wrzącej i naparzać pod przykryciem około 30 min. Napar przecedzić i pić małymi porcjami w ciągu dnia (po 1-2 łyżki po posiłku). Uzyskamy efekt moczopędny, żółciopędny i bakteriobójczy.

** owoców jałowca nie rozdrabniamy „na zapas”. Jedyne co wtedy osiągniemy to utrata najważniejszych właściwości leczniczych.

Ważne: taka kuracja nie powinna trwać dłużej niż 4-5 tyg po tym czasie robimy przerwę na min. 2 tygodnie. Nie wolno również przekraczać zalecanych dawek, ponieważ można sobie bardziej zaszkodzić niż  pomóc.

Przeciwwskazania: ciąża, karmienie piersią, ostre zapalenie dróg moczowych, niewydolność nerek, wątroby, poważne schorzenia układu pokarmowego, np. wrzody.

Owoce jałowca, które wykształciły się na słonecznym południu będą miały oczywiście nieco inny skład ilościowy substancji czynnych, niż owoce którym przyszło rozwijać się w naszym klimacie. Na dawki trzeba uważać zwłaszcza jeżeli mamy do dyspozycji surowiec spoza naszych granic – może mieć on silniejsze działanie.

Do czego jeszcze wykorzystać jałowiec:

– możemy urządzić sobie kąpiel (świetnie sprawdzi się przy bólach reumatycznych). Będziemy potrzebować około 1 kg świeżych gałązek i garść owoców. Wrzucamy wszystko do dużego garnka i zalewamy 2l wody – od momentu zagotowania, pozostawiamy na ogniu przez 15 min. Następnie przecedzamy wywar do wanny z wodą i zaczynamy naszą leśną kąpiel (czas trwania około 15 min).

Teraz pora na mniej szlachetne sposoby wykorzystania jałowca:

po pierwsze możemy sobie przyrządzić swój własny gin (ktoś ma przepis na tonic?). W tym celu zbieramy nasze szyszkojagody – potrzebujemy ich około 20 szt, na każde 0,5 l wódki.

Zakładając, że chcemy sporządzić sobie te skromne pół litra, potrzebujemy:

20 szt. jagód jałowca (jeżeli mamy bardzo malutkie szyszkojagody można dać ich nieco więcej. Suszony jałowiec ze sklepu też się nada – w takim przypadku wystarczy 10-15 szt. w zależności od wielkości).

0,5l wódki

1-2 goździki

1 płaska łyżeczka ziaren kolendry

1 łyżeczka miodu lub cukru

Przygotowanie:

w moździerzu rozdrabniamy jałowiec a następnie kolendrę i goździki, dodajemy miód i zalewamy wódką. Zakręcamy i energicznie wstrząsamy, tak żeby nam się cukier rozmieszał. Odstawiamy na min. 2 tygodnie, później przecedzamy i pijemy. Chociaż na degustacje trzeba trochę poczekać, to już po zalaniu jałowca alkoholem poczujecie aromat ginu :).

po drugie wersja „ginu” w postaci hard (przepis z książki Zioła z Apteki Natury, a skoro z apteki tzn. że dla zdrowia :) )

1 szkl. dorodnych jagód

1l spirytusu

2 szkl. wody źródlanej

50 dag cukru

Przygotowanie:

j/w jałowiec rozdrabniamy, przekładamy do słoja i zalewamy spirytusem + 1 szkl. wody – mieszamy, szczelnie zakręcamy i odstawiamy na tydzień. Po tygodniu zagotowujemy szklankę wody z cukrem i odstawiamy do przestygnięcia. Następnie spirytus z jałowcem przesączamy przez sito wyłożone warstwą bibuły i łączymy z syropem. Szczelnie zamykamy i odstawiamy na rok.

– trzecia propozycja to piwo jałowcowe – wszystko o piwie jałowcowym zostało już świetnie opisane tu.

– jagody jałowca można również wykorzystać, do pewnej „zabawy”, a mianowicie do oszukania alkomatu. Gdy poziom alk. w wydychanym powietrzu wynosi do około 0,5, gryziemy jagody jałowca, czekamy chwilę i mierzymy ponownie. Chodzą słuchy, że alkomat nie wykryje naszych grzeszków. Jest to oczywiście tylko forma ciekawostki i do przetestowania wyłącznie w zaciszu domowym :)).

– jeżeli ktoś ma z różnych przyczyn taką potrzebę, to z pnia jałowca może sobie zrobić również łuk :)

– dym ze spalanych gałązek nadaje się do wędzenia i… profilaktyki kornikowej

– polecam również dodawanie jałowca do sosów i marynat

z offset

Źródło: Natalia W-B

Bibliografia:

A. Ożarowski, W. Jaroniewski, Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie

Zioła z Apteki Natury, Wyd. Publicat

A. Kudlinski, Co zrobić gdy zabraknie leków – jałowiec tu

Natalia W-B

Aktualności i informacje o nowych wpisach dostępne na Facebooku—> (klik)

One thought on “Jałowiec i jego właściwości lecznicze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.